Op weg naar totaalverbod op plastic zakjes in België?

Door Wouter Raskin op 2 maart 2020, over deze onderwerpen: Leefmilieu

Komt er een totaalverbod in ons land op alle niet-herbruikbare plastic zakjes? De PS heeft daarvoor een meerderheid verzameld in de Kamer, maar N-VA, CD&V en Open Vld protesteren heftig.

Dat er een verbod zat aan te komen op allerlei soorten niet-herbruikbare (of zogenaamde single use plastics) plastic producten was al langer duidelijk. Europa raakte het vorig jaar eens over een ban op plastic wegwerpitems zoals wattenstaafjes, bekers, bestek, borden, rietjes en roerstaafjes. Het is aan de lidstaten om die Europese regels om te zetten in eigen wetten.

De PS heeft intussen een wetsvoorstel klaar om in ons land het verbod vanaf juli 2021 in te voeren, maar de partij wil nog verder gaan dan wat Europa oplegt en ook alle kunststofzakjes voor eenmalig gebruik verbieden. Dat loopt parallel met het beleid van Wallonië en Brussel, waar gisteren een verbod van kracht werd op dunne plastic zakjes voor groenten en fruit. In Vlaanderen is zo'n verbod er officieel nog niet. Op initiatief van handelsfederatie Comeos zijn de supermarkten en grootwarenhuizen dit jaar wel overgeschakeld op milieuvriendelijkere alternatieven. Maar als het van de PS en andere partijen afhangt, wordt het volledig verboden om in ons land nog dunne plastic zakjes op de markt te brengen. Dat zou meteen ook het Vlaamse beleid ter zake overvleugelen.

10 tegen 7

Voor de krokusvakantie werd het wetsvoorstel besproken in de commissie Leefmilieu van de Kamer, waar de stemming eindigde op 10 tegen 7. PS, sp.a, PVDA-PTB, Ecolo-Groen en MR stemden voor, N-VA, CD&V, Open Vld en Vlaams Belang tegen. Daarop vroeg N-VA-Kamerlid Wouter Raskin een tweede lezing aan, waardoor er juridisch advies moet worden ingewonnen bij de diensten van de Kamer. Volgens Raskin is er immers sprake van een bevoegdheidsoverschrijding. “Met de EU-richtlijn hebben we geen enkel probleem, maar dat de PS nu met een Waals-linkse meerderheid probeert om via federale weg in te grijpen op soepeler Vlaams beleid, is voor ons onaanvaardbaar. Een verbod op plastic zakjes is in onze ogen regionale materie.”

Volgens de N-VA is een verbod ook contraproductief. “De alternatieven voor deze plastic zakjes, zoals papieren zakjes, zijn net minder duurzaam. We moeten dus niet strenger zijn dan wat ons opgelegd wordt, want zo bezorgen we onze economie een concurrentieel nadeel tegenover onze buurlanden”, zegt Raskin.

Ook CD&V bekijkt het zo. “Wij willen de Europese richtlijn hanteren, die is al stevig genoeg”, zegt Kamerlid Nawal Farih (CD&V). “We willen dus ook geen verbod op dunne plastic zakjes, omdat er geen alternatieven zijn. De impact van papieren zakjes op het milieu is niet alleen groter, het gaat ook om de voedselveiligheid.”

Vlaams minister van Leefmilieu Zuhal Demir schaart zich aan hun zijde en gaf vanuit Vlaanderen een negatief advies voor het wetsvoorstel. “Dit is pure zottigheid”, zegt Demir. “Er is totaal niet nagedacht over de impact hiervan.”

Non-argumenten

“Non-argumenten”, zo vindt Kamerlid Barbara Creemers (Groen). Groen wilde aanvankelijk nog verder gaan en ook allerlei andere producten verbieden, zoals plastic lollystokjes, cupjes voor boter, confituur of choco en apart verpakte snoepjes. Maar dat amendement haalde het niet. “We moeten ambitieus durven zijn”, zegt Creemers. “In Brussel en Wallonië zijn de plastic zakjes nu al verboden en ook in Vlaanderen is daar draagvlak voor. De supermarkten nemen op dat vlak ook al zelf initiatieven.”

at er geen alternatieven zouden zijn voor de dunne plastic zakjes, bestrijdt Creemers. “Ze vervangen door papieren zakjes is inderdaad geen oplossing, maar je moet dan ook niet het ene wegwerpproduct vervangen door het andere. Het is net de bedoeling om herbruikbare zakjes te introduceren, zodat we eindelijk het probleem van het zwerfvuil kunnen aanpakken. Want ik denk dat veel mensen, ook in Vlaanderen, terecht bezorgd zijn over de vervuiling van onze rivieren en oceanen.” Volgens Groen is er ook geen sprake van een bevoegdheidsoverschrijding. “Vlaanderen gaat over het gebruik van plastic zakjes, maar federaal kunnen wij beslissen om ze niet meer op de markt te brengen. Net zoals dat met pesticiden is gebeurd.”

Uitzonderingen

“Een totaalverbod zou dan ook een krachtig signaal zijn”, zegt sp.a-Kamerlid Kris Verduyckt. “Als er één sector is die zich al jaren voorbereidt op deze evolutie, dan is het deze wel.”

Verduyckt waarschuwde in de commissie wel voor mogelijke ongewenste bijwerkingen van een totaalverbod op kunststofzakken. “Zo zouden ook vuilniszakken plots verboden kunnen zijn. Daarom hebben we een aantal uitzonderingen toegevoegd aan het wetsvoorstel. Zo blijven vuilniszakken toegelaten en mogen er bijvoorbeeld op luchthavens en markten nog altijd plastic zakjes worden gebruikt, denk maar aan de verkoop van vochtige producten op de markt.”

De Kamercommissie Leefmilieu buigt zich binnenkort over de tweede lezing. Dan zal duidelijk worden of het totaalverbod er effectief komt. Bij N-VA sluit men stappen bij het Grondwettelijk Hof niet uit.

 

Bron: Het Belang van Limburg © Mediahuis 2020

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is